Skip to content

Ang Kahulugan Ng Isang Pamilya Essay

Ano ang Pagpaplano ng Pamilya?

Ang pag-iiwas na magkaroon ng anak (sa paraan ng paggamit ng contraceptive) ay hindi tinatanggap na pagpaplanong pamilya. Sa halip, ang pagpaplanong pamilya ay ang pagpaplano kung kailan mo nais magkaroon ng anak na mahalin sa iyong buhay.

Ilang ang anak?

Isipin ang plano ng pamilya na isasaalang-alang ang ilang bagay sa pamilya tulad ng kasalukuyang sitwasyong ng pamilya, edad ng mga magulang, kalagayan ng kalusugan at kita.

Kailang magkakaroon ng anak?

Pinakahinahangad na makita ang kalusugan ng ina at anak, na makapanganak habang nasa edad 20's hanggang sa kalagitnaang edad na 30's, ang realidad sa modernong buhay ay ang edad ng panganganak ay kasalukuyang padgadg ng padagdag. Sa ganito, ang pangangalaga sa kalusugan at patuloy na mulat sa sariling kalagayan ng kalusugan sa palagian ay mahalagang kalagayan tungo sa pagdadalantao at panganganak.
Pagsasaalang-alang ang pagpapagaling ng kalusugan ng Ina pagkatapos ng unag pagsilang ng sanggol. Haharapin mo ang responsibilidad ng pagpapalaki sa iyong unang anak, makabubuting may sapat na panahon na makapagpagaling muna ang katawan ng Ina bago magplano muli ng isa pang anak.

Mga pinansiya

Ang pagkakaroon ng anak nang walang anumang pinansiyal na paghahanda ay mahirap. Napakahalaga na unti-unting pinaghahandaan ang panganganak, at matiyak ang mga gastusin sa ospital at panganganak.

Pag-iingat pagkatapos manganak

Ang sekswal na gawain ay maari lamang ipagpatuloy pagkatapos ng pagpapakonsulta isang buwan pagkatapos manganak. May mga kaso ng pagbubuntis kapag di pa nagreregla ngunit nagkakaroon na ng unang ovulation pagkapanganak. Kaya mahalaga na mag-ingat at magkaroon ng contraceptive kapag nakipagtalik makaraan manganak.

Sa Pinakataas na Pahina


Mga Batayan sa Pagpaplano (Iba't ibang Paraan ng Contraceptive)

Ano ang eksaktong paraan ng contraceptive na mayroon, at anong paraan ang dapat gamitin at kailan? Sa kasamaang-palad ay walang paraan ng contraceptive namay 100 posiyentong ligtas, pangmatagalan, mura, madaling gamitin, di nakasasakit, di nakakabawas sa sekwal na pakiramdam, at pinapayagan na ang babae ang mamahala sa paggamit ng contraceptive. Gayunman, ang paghahanap ng contraceptive na makatutugon sa karamihan ng isinaad sa itaas at gayunding aangkop sa mag-asawa ay mahalaga. Ang paghahanap ng paraan ayon sa iyong kagustuhan na makapagpapasaya sa iyong pamilya ay napakahalaga.

(1)Ang Pill

Ang Pill ay madalas na tinatawag na contraception na iniinom. May dalawang uri nito - kumbinasyong pills at progestin-only pills. Parehong gawa sa hormones tulad ng mga gawa sa obaryo ng babae. Ang parehong uri ng pills ay kinakalingan ng ebalwasyong medikal at preskripsyon. It is important to undergo regular medical examinations and follow the advice of your doctor on the use of this form of birth kontrol.
Mga meritoMga de-merito
○Paraan ng birth kontrol kung saan ang babae ang mamamahala.
○Ang pill ay isa sa pinaka epektibong paraan na iniinom para sa birth kontrol.
×Kinakailngan inumin ng palagian.
×Ilang pansamantalang di magandang epekto (Pagdurugo kapag may regla at nausea).
×Hindi maaring inumin ng ilang tao – nakadepende sa pisikal na kalagayan, edad at sakit

(2)Ang IUD Intrauterine Device

Ang IUD ay isang mallit na plastik device na may copper wire na nakapaikot a stem nito. Ito ay inilalagay sa loob ng uterus (bahay-bata) upang maiwasan mabuntis. Ang doktor ay dapat maglagay ng IUD, at kinakailangan ang regular na pagpapakonsulta.
Mga meritoMga de-merito
○Paraan ng birth kontrol kung saan ang babae ang mamamahala
○Ang IUD ay napaka epektibo paraan ng birth kontrol
○Proteksyon para makaiwas sa pagkabuntis ng mahabang panahon
×Mas mabigat at mas masakit na pagreregla,
pananakit ng tiyan at pagdurugo
×Di akma para sa mga ilang panganganak pa lang

(3)Mga kondom

Condoms, ay dapat ilagay sa nakatayong titi, maiiwasan ang fluids sa katawang ng iyong partner (dugo, semilya at vaginal fluids) na makapasok sa iyong katawan at kabaligtaran. Ang kondom ay maaaring gamitin matapos manganak, may buwanang dalaw man o wala.
Mga meritoMga de-merito
○Madaling makuha
○Nakakbawas ng panganib na magkaroon ng a sexually transmitted infection (STI)
○Walang dapat ipag-alala sa di magandang epekto nito
×Kinakailangan ng kooperasyon ng lalaki
×Mattas ang posibilidag na mabuntis kapag di nagamit ng tama

(4)Mga kondom na para sa Babae

Ang condom para sa babae ay manipis, maluwag at malambot na plastic tube na isinusuot sa loob ng vagina. Ang condom para sa babae ay nagbibigay ng harang sa pagitan ng magpartner upang maiwasan ang semilya (dugo, o laway).
Mga meritoMga de-merito
○Paraan ng birth kontrol kung saan ang babae ang mamamahala
○Nakakbawas ng panganib na magkaroon ng a sexually transmitted infection (STI)
×Kung di ginamit ng tama, may pagkakataon na ang condompara sa babae ay mabutas o matanggal habang nakikipagtalik dahilan upang makapasok ang semilya sa uterus
× Medyo mahirap ipasok o gamitin, ibig sabihin ay kinakailangan ang praktis.

(5)Pessary

Ang pessary ay isang device na katulad sa outer ring ng diaphragm na inilalagay sa loob ng vagina upang humarang at sumuporta sa uterus para maiwasan ang pagpasok ng semilya. Ang Pessaries ay kadalasang inilalagay ng doktor at kinakailangan ng payong medikal para sa paraan ng paggamit nito.
Mga meritoMga de-merito
○Paraan ng birth kontrol kung saan ang babae ang mamamahala
○Walang dapat ipag-alala sa di magandang epekto nito
○Ang pessary ay matipid at maaaring gamitin
× Ang inyong doktor ang magpapasya kung anong uri ng pessary ang dapat mong gamitin at nasusuot ng maayos.
×Ang pagpasok ay kinakailangan ng praktis

(6)Iba pa / Auxiliary Methods Spermicides

Spermicides ay may iba't ibang klase tulad ng mga tableta at jelly atbp.Spermicides sa pangkalahatan ay hindi maaasahan at kaya hindi ito inirerekomendang gamitin bilang tanging paraan ng contraception. Ang mga iyon ay kadalasan ginagamit kasabay ng ibang paraan tulad ng condom o ng diaphragm.

(7)Basal Body Temperature Method & Calendar / Rhythm Method (Ogino)

Basal Body Temperature Method

Ang paraan na ito ay ang pagsukat ng temperatura sa katawan ng babae sa umaga ng palagian at nirerekord ang temperatura. Pagkatapos ng ovulation, ang basal body temperature (BBT) tumataas at nananatiling mataas hanggang sa pag-umpisa ng susunod na pagreregla. Ayon sa BBT technique, ang pagtaas sa temperatura na tumatagal ng tatlong magkakasunod na araw ay indikasyon na nagkaroon na ng ovulation. Sa ganitong panahon, dapat gamitin ang condom bilang contraceptive.
Ang ganitong paraan ay di dapat gamitin pagkapanganak dahil ang temperatura ng katawan ay di masusukat ng tama.

Calendar/Rhythm Method (Ogino)

Ang wastong paggamit ng paraan na ito ay kinakailangang ng numerical calculations base sa haba ng nakaraang menstrual cycles upang mabasa and una at huling araw ng fertility sa mga susunod na menstrual cycles. Ito ay nakadepende sa naunang nakuhang impormasyon na ang pagkaeksakto ay limitado maliban kung narekord ng wasto ang menstrual cycle na may 12 o higit pang cycle.
Hindi maaring gamitin kapag hindi regular ang pagreregla, kapag ang babae ay nagpapasuso at may sakit.

(8)Tubal Steralization

Ang Tubal sterilization ay isang surgical na operasyon na nagsasara ng fallopian tubes sa babae, kung saan ang mga itlog ay na fertilized ng sperm. Kapag ang tubes ng babae ay nagsara, hindi makakarating ang sperm sa itlog, at hindi mabubuntis. Ang vasectomy na isinasara ng tube ng lalaki na hinaharang ang sperm ay isang paraan para sa magpartner. Ang Sterilization ay isang mahirap na operasyon kung ibabalik na ang ibig sabihin ay kung magdesisyon kang magkaanak sa susunod na panahon ay maaring di na ito posible.

Kahit na ikaw ay mabuntis ng di mo gusto, hindi inirerekomenda ang aborsyon bilang pagtakas. Ang pag-aaborsyon ay maraming di magandang epekto sa sinapupunan, maging pagkabaog o ang pagkaulit na makunan. Ang aborsyon ay nagdudulot din ng matinding stres sa pag-iisip.

Kaya, upang makagawian ang epektibong birth kontrol:
  • Gumamit alin man sa 2-3 na uri ng paraan ng birth kontrol.
  • Isaalang-alang ang sitwasyon ng bawat isa, subukan at mamili ng paraan na angkop sa inyo bilang mag-asawa.
  • Unawain ang kasarian at ang birth kontrol devices, at ang tamang gamit nito. Tiyakin na humingi ng payo mula sa doktor o midwives at sundin ang kanila mga payo.

Para sa konsultasyon ng pagpaplano ng pamilya at birth kontrol, bisitahin ang Opisina ng Pagpapalano ng Pamilya ng Maternal at ang Sentro ng Pangagalaga ng Bata.

Kontak

Dibisyon ng Promosyong Pampublikong Pangkalusugan

Sa Pinakataas na Pahina

Pagbubuo ng isang Malakas na Pamilya Mula sa

Family Resource Kit ng UH-Manoa Center on the Family

Salin ni Ruth Elynia S. Mabanglo

 

            Ano ang kahulugan ng pamilya para sa inyo?  May ilang taong naniniwalang ang isang pamilya’y tulad ng isang magandang kahong puno ng mga bagay na gusto nila: pagmamahal, katuwaan, pagkakaroon ng kasama (companionship) at iba pang magagandang bagay; isang kahong mabubuksan kailanma’t nais nila ng mga bagay na ito. Marahil, mas nakakatulad ng isang walang lamang kahon ang pamilya.  Nagiging maganda at makabuluhan ito batay sa kung ano ang ginagawa rito ng mga tao.  Kailangang sidlan muna ito ng laman ng mga tao bago may makuhang anuman mula rito. Kung nais natin ng pagmamahal at katuwaan sa ating mga pamilya, kailangang magtanim muna tayo ng pagmamahal, paglilingkod at paghikayat sa isa’t isa. Ang mga ito ang nagpapatigib sa kahon. Ang paglalabas ng higit sa isinilid natin ay magpapabasyo sa kahon sa malao’t madali.

              Matatagpuan sa buong mundo ang maraming matatag na pamilya.  Maaaring mayaman o mahirap sila.  Maaaring iba-iba rin ang pagkakabuo nila, halimbawa:  

  • isang ina, ama, at mga anak, o

  • isang ina na may isa o higit pang anak, o

  • mga lolo’t lolang kasama ng kanilang mga anak at apo, o

  • mag-asawang walang anak.  

            Matatatag na pamilya ang pundasyon ng lahat ng dakilang bansa.  Tumutulong silang humubog ng mga taong nagiging katulad natin.  Kung kailangan nating lumakingmalulusog at maliligaya ang mga anak natin, mahalagang magkaroon tayo ng matatatag na pamilya.

 

Anim ang Katangiang Kailangan sa Pagbubuo ng Matatag na Pamilya  

            Para mapuno ang “kahon”, kailangang magkaroon ng sumusunod na katangian ang isang pamilya:  

  • may pananagutan (komitment) sila sa isa’t isa;

  • nagpapakita ng pagpapahalaga;

  • may mabuting komunikasyon;

  • may panahong nagkakasama-sama sila;

  • sumusunod sa kanilang mga paniniwalang ispiritwal at umaayon sa kanilang mga pagpapahalaga;
  • nakakaagapay sa stress.

 

Pananagutan/Komitment  

            Makatutulong tayong lalong mapatatag ang pamilya sa pagkakaroon ng pananagutan sa isa’t isa,  sa pagiging tapat, sa pagsasama-sama bilang isang pangkat, at sa pag-aalaga sa isa’t isa.  Maraming paraan para maipakita ang pananagutan at mapanatiling ligtas, malusog at maligaya ang pamilya.  Narito ang ilan:  

  • Maging tapat sa inyong pamilya.  Bawasan ang mga aktibidad sa labas at gumugolng mas maraming oras sa piling nila.
  • Tuparin ang mga pangako sa ibang miyembro ng pamilya.
  • Sa puntong sekswal, maging tapat sa kapareha.
  • Maging maaasahan.  Tumawag sa bahay kung mahuhuli ka ng uwi.
  • Tumawag at magsabing “mahal kita” kung naglakbay ka sa malayo.
  • Bumuo ng mga alaalang pampamilya.  Magtago ng family album na may mga retrato at kuwento.
  • Kapag may problema, tumawag kaninuman, sa isang kamag-anak, kaibigan o isang tagapangalaga ng kalusugan*, para matulungan kayong harapin ito.
  • Ano pa ang ibang paraan para maipakita ninyo ang pananagutan?

 

Pagpapahalaga  

            Kapag ipinakikita natin ang pagpapahalaga sa pamamagitan ng mga salita at gawa, naipakikita natin sa ating pamilyang pinahahalagahan at itinatangi natin sila.  Maiging isipin kung gaano natin pinahahalagahan ang iba.  Ngunit, hindi nila malalaman ang nararamdaman natin hangga’t hindi natin sinasabi.  Maraming pamilya ang may espesyal na pagtitipon kung Araw ng mga Ina o Araw ng mga Ama upang maipadama ang pagpapahalaga sa magulang.  Maraming kultura ang nagdiriwang ng mga tanging araw para parangalan ang mga bata.  Narito ang ilang ideya tungkol sa ibang paraan ng pagpapakita ng pagpapahalaga:

 

  • Sabihin sa isang miyembro ng pamilya na siya ’y mahal ninyo.

  • Magsabi ng anumang positibo sa bawat miyembro ng pamilya araw-araw.

  • Sorpresahin ang isang miyembro ng pamilya   (halimbawa, isang ginawang kard) kahit na walang okasyon.

  • Dalasan ang pagyakap sa mga miyembro ng pamilya.

  • Hanapin ang mabuti sa bawat miyembro ng pamilya.   Sabihin ito sa kanila.

  • Tulungan ang isang miyembro ng pamilya sa kanyang gawain ( pagliligpit, paglalaba, paghuhugas ng pinggan, atbp.)
  • Maglista ng 5 bagay na gusto ninyo sa isang miyembro ng pamilya.   Ibigay ang listahan sa miyembrong iyon bilang isang regalo. 

 

Pag-agapay

           Dumaraan sa panahong nagkakaproblema ang pamilya.  Magagamit nila ang problema para maging lalong matatag at malapit sa isa’t isa.  Kung medyo babaguhin natin ang ating pag-iisip, makikita nating ang krisis ay isang oportunidad para maging matatag.  Narito ang ilang bagay na maaaring subuking kung dumating ang problema.  

  • Mag-isip ng anumang mabuti, gaano man kasama ang sitwasyon.
  • Humingi ng tulong sa sinumang dumaan na sa katulad na krisis (kamag-anak, kaibigan, kapitbahay), o humingi ng payo sa mga espesyalistang gaya ng sikolohista, abogado, o tagapangalaga ng kalusugan.  Tumawag sa isang crisis hotline o minister.  Makatutulong silang humanang ng tutulong sa inyo.
  • Matutong magsama-sama bilang isang pamilya.  Sa pamamagitan ng pagsasama-sama. Maliligtasan ng pamilya ang kahit pinakamahirap na problema.
  • Tandaang ang anumang pagbabago sa buhay -- pagsilang ng isang anak, bagong trabaho o pagkataas sa tungkulin, kasal, kamatayan o pagreretiro--ay laging stressful.
  • Tandaang ang mga stress, problema at paghihirap ay bahagi ng buhay.
  • Harapin ang mga problema nang dahan-dahan.  Gumawa ng listahan ng mga bagay na dapat gawin at isa-isang asikasuhin ito.
  • Huwag alalahanin  ang mga nakalipas o ang mga bagay na wala kayong kapangyarihang kontrolin.
  • Manood ng isang nakakatawang sine, tumawag sa isang kaibigan, makipagkuwentuhan nang masasayang kuwento, piliting tumawa at/o umiyak.
  • Mag-ehersisyo para mawala ang tensiyon at matulungan kayong magrelaks.  Gawin ito nang magkakasama bilang isang pamilya.

Komunikasyon

              Gaano man kahirap, importante sa isang pamilyang magkaroon ng komunikasyon. Kailangan nating kausapin, pakinggan, at unawain ang isa’t isa.  Kailangang may makahati tayo sa ating mga kaisipan at damdamin.  Sa ganitong paraan tayo natututong magtiwala at umasa sa isa’t isa.

              Araw-araw, nagbibigay ng pagkakataon ang buhay para gawin ito.  Narito ang isang halimbawa:  

  • Magbigay ng pagkakataon para mag-usap -- sa paglalakad, pagkain, o habang naghuhugas ng pinggan.  Pag-usapan ang mga pang-araw-araw, gayundin ang mahahalagang bagay.

  • Sabihin ang masasakit at nakahihiyang karanasan, gayundin ang mabubuti.

  • Maging isang mabuting tagapakinig -- sa katandaan man o kabataan.

  • Kung mainisin o masyadong tahimik ang isang  miyembro ng pamilya, tanungin kung ano ang problema, ngunit maging sensitibo rin kung nangangailangan ito ng pribasya.

  • Maging bukas-loob na magsabi kung ano ang nakaaabala sa inyong isip o kung ano ang ikinagagalit ninyo; huwag hayaang lumala ito.

  • Maging ispesipiko.   Sabihing isa-isa ang problema.  Igalang ang ideya ng bawat isa kahit hindi ninyo ito sinasang-ayunan.

  • Alisin ang karahasan sa pamilya.   Magtalo nang walang paluan.  Disiplinang walang sampalan.

 

Oras  

            Dahil masyadong marami tayong pinagkakaabalahan sa buhay, wala tayong panahong makita o makasama ang isa’t isa.  Mahalagang maglaan ng panahon para magkasama-sama upang makita ang isa’t isa at maging matibay ang bigkis ng pamilya.  Maraming paraan para magkasama-sama.  Nakalista sa ibaba ang ilan:

  • Basahan ng libro o makipagkuwentuhang kasama ang mga bata bago matulog.

  • Patayin ang TV at maglarong magkakasama.

  • Gugulin ang mga holiday at espesyal na okasyon sa piling ng buong pamilya.  Magplano ng mga lingguhang gawaing kalulugdan ng buong pamilya.

  • Paminsan-minsan, isama sa trabaho ang inyong mga anak para makita nila kung ano ang ginagawa ninyo.

  • Magtrabaho bilang isang pamilya sa isang proyektong pang-eskwela o pangkomunidad, gaya ng pamumulot ng basura.

  • Kahit isang beses isang araw, kumaing magkakasalo bilang isang pamilya.

  • Dumalo sa miting ng mga magulang, sa isang pangyayaring pang-isport o pang-eskuwela, at sa mga seremonyang kumikilala ng tagumpay ng isang miyembro ng pamilya.

  • Gawing “malaki” o “importante” ang kaarawan ng bawat isa.

  • Makipag-ayos sa isang mag-aalaga ng bata para makapag-date kayo ng inyong kabiyak nang kayo lamang dalawa.

 

Pagpapahalaga at Paniniwala

              Nagsisimba man sila o hindi, may pinananaligangdakilang kabutihan o kapangyarihan sa kanilang buhay ang matatatag na pamilya.  Ang pananalig na iyon ang nabibigay sa kanila ng lakas at layunin.  Iniimpluwensiyahan nito ang kanilang pang-araw-araw na kaisipan at kilos.  Ang sumusunod ang ilan sa mga paraan kung paano maipapatupad ng pamilya ang kanilang paniniwala:  

  • Tratuhin ang pamilya kung paano mo tatratuhin ang sarili.

  • Imbitahan ang isang kaibigang makipaghapunan sa inyong pamilya.

  • Ipagdiwang ang religious holidays sa piling ng pamilya.

  • Makipagpangkat sa inyong pamilya sa pangangalaga ng kalikasan: bawasan ang mga ginagamit; muli’t muling gamitin ang ilang bagay, mag-recycle ng papel, bote, plastik at iba pang karaniwang itinatapon.

  • Gumamit ng kuwento sa pagtuturo sa mga anak ng pagpapahalagang gaya ng katapatan, paumanhin at pananagutan.

  • Magboluntir ng oras o pera sa isang kapaki-pakinabang na layuning pinaniniwalaan ninyo.

  • Magkakasamang magsimba o magpasalamat, sa anumang paraan ng pagsampalatayang ginagawa ng inyong pamilya.

  • Maging modelo ng inyong pamilya sa pagsasabuhay ng inyong mga paniniwala.

 

back